Sterke afname arbeidsongeschiktheid?

Onlangs verscheen in allerlei pers en media het bericht dat het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen eind juni van dit jaar 818.000 bedroeg. Dat zouden er 175.000 minder zijn dan eind december 2002, toen de hoogste stand ooit werd bereikt. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

“Het is appels met peren vergelijken!”, zegt Paul ter Wal, autoriteit op het gebied van gezondheidsbeleid. Hoewel de aantallen op zich wel kloppen en veranderde wetgeving zeker invloed hebben gehad.

Ter Wal vervolgt: “Door de komst van de WIA in 2004 met zijn zware ondergrens van 35% verlies aan inkomsten door arbeidsongeschiktheid, vallen veel werknemers met een lage opleiding en een daaraan gekoppeld lager inkomen buiten de arbeidsongeschiktheidswet. De WAO had als ondergrens 15% verlies en dat is even verhoogd naar 35%! Dat is een zware ingreep die een zeer dempend effect heeft gehad.”

“Bovendien zijn veel van de toegekende WGA-uitkeringen (80%) gebaseerd op 80 – 100%; veel kleine uitkeringen zijn er dus niet. En dat correspondeert met het bovenstaande: UWV ziet vaak wel mogelijkheden tot werken waardoor het verlies vaak minder dan 35% wordt. En dan vallen ze buiten de telling.”

Ter Wal heeft meer zorgen: “Dat psychische stoornissen 50% van de WGA-instroom bepaalt, geeft aan dat daar verbeteringen mogelijk zijn. Er gaat nu veel mis met bijvoorbeeld hulpverleners die nog werken met een verouderde Richtlijn (2007), die niet meer in lijn is met DSM V en de richtlijnen van het Trimbos Instituut. Te lang door modderen terwijl deskundige hulp aangewezen is.”

“Daarnaast”, zegt hij “verdient Wajong meer aandacht: nu 218.000 jongeren met een stigma; deels door herkenning van aandoeningen, deels door belangen van partijen in de markt: sociale diensten, speciale scholen en ouders met minder tijd.”

Ter Wal ziet ook positieve kanten: “De daling is ondanks de kanttekeningen aanzienlijk. Zeker als je het vergelijkt met de omvang van de beroepsbevolking, die tot 2010 gestegen is. Het percentage arbeidsongeschiktheid is ten opzichte van de beroepsbevolking fors gedaald.”

“We zijn op de goede weg met de aanpak van ziekteverzuim. Gemiddeld zijn we over de jaren 2002 tot en met 2012 van 5,3% naar 4,1% gegaan.”